Aktualności
  • Strona główna
07
01
2016

Sport a Zdrowie 14.05.2015

SPORT A ZDROWIE

PODSUMOWANIE SPOTKANIA Z EKSPERTAMI

14 MAJA 2015 r.

 

Uczestnicy spotkania: Piotr Szewczuk ( Sport Zdrowie Kondycja), Kamil Gadecki (Instytut Zdrowia i Kultury Fizycznej WSG), Radosław Muszkieta prof. nadzw. (UKW), Jan Remplewicz (Start Bydgoszcz), Marek Kiełpiński ( Świecie) dyr. Marcin Drogorób, (Urząd Marszałkowski) Patrycja Majchrzak (Urząd Marszałkowski), Dorota Grzybowska (Stowarzyszenie Run To Run), Maria Szymborska (CWS UW)

Spotkanie odbyło się w ramach opracowywania diagnozy sytuacji sportu w województwie kujawsko-pomorskim. Projekt badawczo-konsultacyjny, który ma doprowadzić
do opracowania przez Urząd Marszałkowski programu rozwoju sportu realizowany jest wspólnie przez Departament Promocji, Sportu i Turystyki UM, Stowarzyszenie Run To Run, Fundację Rozwoju Kultury Fizycznej i Centrum Wzywań Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego.[1]

Celem spotkania, było zapoznanie ekspertów z projektem i wspólna refleksja nad działaniami, jakie powinny zostać podjęte w celu realizacji nadrzędnego celu strategii jakim ma być zdrowe i aktywne społeczeństwo.

Kontekst wojewódzki

Sport i zdrowie to dwa oddzielne światy, które nie mają wielu punktów styku, choć na terenie województwa istnieją bardzo pozytywne wyjątki. Konieczne jest poruszenie środowiska sportowego, pokazanie mu dobrych praktyk i zachęcenie do podejmowania działań na rzecz powszechnej aktywności fizycznej. Jest to dla sportowców potencjalne źródło zarobków po pierwsze ze względu na opłaty większej liczby uczestników zajęć i po drugie możliwości, jakie dają nowe programy unijne, które nie zakładają bezpośredniego finansowania sportu, ale projekty w zakresie przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu etc.

W województwie jest wystarczająca baza sportowa i wielu specjalistów z zakresu aktywności fizycznej, nawet zdaniem obecnych na spotkaniu panuje pewna „nadprodukcja” w zakresie absolwentów kierunków takich jak: turystyka-rekreacja, fizjoterapia, czy wychowanie fizyczne. Ważnym zasobem województwa jest toruński TKKF, który kształci instruktorów sportowych. Brakuje za to kadry do pracy z osobami niepełnosprawnymi. Wobec rosnącego zainteresowania aktywnością fizyczną osób pow. 40 roku życia dużego znaczenia będzie nabierało uczenie prawidłowego podejmowania ćwiczeń. Sprzeciw specjalistów budzi tzw. ustawa deregulacyjna, która ma sprawiać, że trenerami zostają ludzie do tego merytorycznie nie przygotowani.

Zainteresowani procesem łączenia zdrowia i sportu: mieszkańcy, podmioty prywatne,
w ograniczonym zakresie lekarze i trenerzy zawodników.

Ciekawy punkt odniesienia dla planowanych w województwie działań będą mogły stanowić ogólnopolskie badania stanu zdrowia i aktywności fizycznej społeczeństwa polskiego prowadzone obecnie przez prof. Barbarę Wojnarowską.

 

Wady postawy u dzieci

Analiza wyników badań, którymi objęto 5229 chłopców i 5288 dziewcząt z losowo wybranych przedszkoli, szkół podstawowych, gimnazjów i liceów ogólnokształcących z 13 regionów Polski wykazała następujący odsetek zaburzeń w: Małopolskim: 93,2%, Lubelskim: 91,01%, Łódzkim: 90,49%, Kujawsko-Pomorskim: 90,39%, Wielkopolskie: 89,59%, Mazowieckim: 83,89%, Zachodnio-Pomorskie: 79,45%, Podkarpackim: 87,08%, Podlaskim: 87,57%, Pomorskim: 86,19%, Warmińsko-Mazurskim: 86,76%, Śląskim: 87,93% i Świętokrzyskim: 67,39. Postaw ciała prawidłowych i o odchyleniach w granicach normy, jest najwięcej w województwach: Świętokrzyskim: 32,6%, Pomorskim: 32,51%, Wielkopolskim: 27,13%, Zachodnio-Pomorskim: 20,54%, Warmińsko-Mazurskim: 17,23%, Mazowieckim: 16,1%, Podkarpackim: 12,91%, Podlaskim: 12,42%, Śląskim: 12,06%, Kujawsko-Pomorskim: 9,6%, Łódzkim: 9,5%, Lubelskim: 8,98%, Małopolskim: 6,79%.[2] Najbardziej znaczące różnice płciowe w zaburzeniach statyki postawy ciała na niekorzyść dziewcząt występują w regionach: Kujawsko-Pomorskim,Małopolskim, Wielkopolskim i Pomorskim, na niekorzyść chłopców w Mazowieckim, Podlaskim, Śląskim i Świętokrzyskim.

Na dalszym etapie projektu Obywatele dla aktywności warto spróbować odpowiedzieć
na pytanie z czego wynika tak duża liczba osób z problemami zdrowotnymi w województwie.

Specjaliści z UKW weszli w koalicję z firmą, która produkuje krzesła szkolne i ławki. Badania koordynuje prof. M. Moskowiak – „dobre krzesło” – Entelo.

Problemem w województwie są długotrwałe zwolnienia lekarskie z lekcji wychowania fizycznego. Roczne zwolnienia z WF-u powinny być przyznawane jedynie przez komisje lekarskie, a nie pojedynczych lekarzy.  Jeszcze w maju ma wejść w życie rozporządzenie MEN dotyczące zwolnień z lekcji wychowania fizycznego. Lekarze będą mieli za zadanie opisać, jakie zadania dzieci mogą, a jakich nie mogą wykonywać. Zwolnienie całoroczne będzie przyznawane tylko w wyjątkowych przypadkach i tylko od specjalisty.

Narodowy Program Zdrowia

Ważny punkt odniesienia dla samorządów będzie stanowiła ustawa o zdrowiu publicznym,
do której wprowadzenia warto się przygotować.
Dotychczasowe sprawozdania z realizacji Narodowego Programu Zdrowia pokazują, że w województwie na tle innych regionów odbyło się bardzo niewiele projektów sportowo-zdrowotnych. Uczestnicy spotkania nie umieli jednak odpowiedzieć na pytanie, z czego tak stosunkowo niewielka aktywność województwa może wynikać.

Liczba programów zdrowotnych (oraz populacja objęta działaniami) wpisujących się w CO
nr 4 NPZ 2007-2015 – Zwiększenie aktywności fizycznej ludności, wg województw.[3]

Liczba programów zdrowotnych (oraz populacja objęta działaniami) wpisujących się w CO
nr 8 NPZ 2007-2015 – Wspieranie rozwoju i zdrowia fizycznego i psychospołecznego oraz zapobieganie najczęstszym problemom zdrowotnym i społecznym dzieci i młodzieży, wg województw.[4]

 

Jednym z łączących sport i zdrowie projektów realizowanych w województwie jest „Regionalny Program Aktywności Fizycznej Seniorów”, którego koordynatorem jest
dr Gabriel Chęsy z Katedry i Zakładu Fizjologii Collegium Medicum im. L. Rydygiera
w Bydgoszczy UMK w Toruniu.[5] W ramach programu odbywają się zajęcia ruchowe oraz szkolenia dla osób powyżej 50 roku życia w zakresie nowoczesnych zasad treningu
dla poprawy sprawności krążeniowo – oddechowej i wytrzymałości mięśniowej.

Inną ciekawą inicjatywą realizowaną na terenie regionu jest projekt UKW, który wszedł
w kooperację z uczelniami z Grupy Wyszehradzkiej uzyskując grant na badanie dzieci pod kątem diety i chorób cywilizacyjnych np. otyłości, nadwagi, cukrzycy. Badaniami kieruje
prof. dr hab. n. med. Maciej Świątkowski. W ramach Europejskiego Festiwalu Lekkoatletycznego  (14 czerwca) będą prowadzone badania laboratoryjne, a następnie zabawy lekkoatletyczne dla dzieci. Realizatorzy badania mają podpisanych kilkanaście umów
ze szkołami w Bydgoszczy i okolicy.

11-12 czerwca na stadionie Zawiszy ma się odbyć festiwal aktywności dla cukrzyków organizowany przez Uniwersytet Kazimierza Wielkiego i Collegium Medicum.

W 2015 roku już po raz szósty Instytut Kultury Fizycznej UKW organizował Forum Kultury Fizycznej. Niestety Urząd Marszałkowski nie brał udziału w tym wydarzeniu.

Sport osób niepełnosprawnych

Ze względu na obecność na spotkaniu wybitnych specjalistów z tej dziedziny, nieplanowanym wcześniej, ale ważnym tematem prowadzonych rozmów była kwestia sportu osób niepełnosprawnych. Obecnie w województwie funkcjonują trzy kluby trenujące niepełnosprawnych sportowców. Uczestnicy sugerowali konieczność utworzenia
w województwie oddzielnego koszyka dedykowanego sportowi osób niepełnosprawnych.
Na razie z UM dofinansowane są imprezy sportowe, a nie szkolenie osób niepełnosprawnych; przyznawane są nagrody roczne i stypendia, a od czasu do czasu finansowany jest np. zakup wózków do gry w rugby. Nie są to systemowe rozwiązania.

Uczestnicy podkreślali, że brakuje kanałów komunikacji z osobami niepełnosprawnymi,
do których w rezultacie nie dociera oferta sportowa. Aktywność fizyczna niepełnosprawnych ograniczana jest w zasadzie już od szkoły, gdzie wyłącza się ich z zajęć zamiast angażować
np. w grę w siatkówkę na siedząco etc.

Wnioski

1.      Warto dowiedzieć się z czego wynika tak mała liczba zrealizowanych w ramach NPZ programów.

2.      W programie rozwoju sportu warto postawić nacisk na promocję realizowanych
w województwie projektów i komunikację pomiędzy partnerami. Szczególnie istotna powinna być komunikacja w zakresie sportu osób niepełnosprawnych.

3.      Konieczne są szeroko zakrojone działania wśród rodziców, by dostrzegali wagę inwestowania w zdrowie.

4.      Do programu rozwoju sportu należy dopisać szkolenie w zakresie współpracy pomiędzy klubami i szkołami.

5.      Wartym rozważenia jest pomysł stworzenia centrum przygotowań olimpijskich
dla sportowców niepełnosprawnych w Bydgoszczy na bazie sportowo-dydaktycznej (UKW + Zawisza + inne podmioty i kluby)

6.      W programie warto ująć szkolenie kadr do pracy z osobami niepełnosprawnymi,
a także utworzenie oddzielnego koszyka finansowego dedykowanego sportowi osób niepełnosprawnych.